Đội ngũ bên mình gặp rất nhiều người mới bắt đầu tìm hiểu rượu vang, và gần như ai cũng mang theo một danh sách thắc mắc giống nhau. Vang đỏ với vang trắng khác nhau thế nào? Mở chai rồi thì uống được trong bao lâu? Mua ở đâu thì an tâm? Bài này là cách chúng tôi trả lời từng câu một, kèm lý do và những điểm bạn nên tự kiểm tra thêm. Sau khi đọc xong, bạn sẽ không phải đứng ngẩn ra trước kệ hàng nữa.
Vang đỏ và vang trắng khác nhau ở đâu?
Nhiều người nghĩ hai loại này chỉ khác nhau ở màu sắc. Thực tế, gốc rễ nằm ở cách làm. Vang đỏ được ủ chung với vỏ nho đen. Nhờ vậy rượu có màu đậm hơn và chứa lượng tannin khá lớn.
Tannin là chất tạo cảm giác se nhẹ trên đầu lưỡi và khoang miệng. Bạn có thể hình dung nó giống cảm giác khi nhấp một ngụm trà đặc. Với người mới, đây thường là điểm khiến họ lần đầu thấy hơi lạ.
Vang trắng thì đi theo hướng khác. Người sản xuất thường ép lấy nước nho trước, rồi mới ủ riêng phần nước ấy. Vì không có vỏ lẫn vào nên rượu sáng màu hơn, nhẹ hơn và ít tannin hơn hẳn. Đây là lý do vang trắng thường được xem là dễ tiếp cận.
Khi chọn mua, bạn có thể bắt đầu từ hương. Vang đỏ hay có mùi quả chín như mâm xôi hoặc anh đào. Có chai còn thoang thoảng tiêu hay gỗ sồi nhờ thời gian nằm trong thùng. Vang trắng thiên về chanh, táo xanh, hoa nhài hoặc cỏ tươi. Thử ngửi trước rồi mới nếm, bạn sẽ dễ đoán được mình đang cầm loại nào.
Đội ngũ bên mình thường gợi ý người mới bắt đầu với vang trắng. Tuy vậy, cũng có không ít bạn thích vang đỏ nhẹ tannin ngay từ lần đầu tiên. Không có quy tắc nào bắt buộc cả. Khẩu vị của chính bạn mới là thước đo đáng tin nhất.
Mở nắp rồi uống được bao lâu thì vẫn ngon?
Đây là câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất. Thời gian rượu còn giữ được vị tốt phụ thuộc vào ba yếu tố: loại vang, cách đậy nắp và nhiệt độ nơi cất. Ngay khi nút chai được mở, rượu bắt đầu tiếp xúc với không khí và dần bị oxy hóa.
Lúc này hương thơm sẽ nhạt đi, vị trở nên phẳng hơn và màu xỉn dần. Đó là dấu hiệu rõ nhất để bạn nhận ra rượu đã thay đổi so với lúc mới mở.
Với vang đỏ, nếu đậy lại thật kín và để ở chỗ mát, rượu thường vẫn giữ được chất lượng ổn định trong khoảng 3 đến 5 ngày. Vang trắng và vang nổ nhạy với oxy hơn, nên tốt nhất nên dùng trong vòng 1 đến 3 ngày. Đây chỉ là con số tham khảo, không phải mốc cố định cho mọi chai.
Cách kiểm tra đơn giản nhất là dùng mũi và miệng. Nếu ngửi thấy mùi giấm, hoặc nếm thấy vị chua gắt lạ không giống lúc vừa mở, bạn nên bỏ đi thay vì cố uống. Chúng tôi từng gặp nhiều trường hợp người mua tiếc tiền rồi cố uống, và kết quả thường không dễ chịu.
Uống vang có dễ bị dị ứng sulfite không?
Sulfite là chất bảo quản được dùng khá phổ biến trong rượu vang. Nó có tác dụng chống oxy hóa và hạn chế vi khuẩn phát triển. Với đa số người, lượng sulfite có trong một ly vang thường không gây ảnh hưởng đáng kể.
Người có tiền sử hen suyễn hoặc từng có phản ứng với sulfite cần thận trọng hơn. Khi mua, bạn nên đọc kỹ nhãn sản phẩm, vì nhiều nhà sản xuất có ghi rõ rượu có chứa sulfite hay không. Đây là thói quen nhỏ nhưng giúp bạn chủ động hơn nhiều.
Đội ngũ bên mình không có một con số chung đáng tin cậy áp dụng cho mọi chai, vì mỗi hãng dùng lượng khác nhau. Nếu bạn đang lo ngại về sức khỏe của bản thân hoặc người thân, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Bảo quản vang tại nhà thế nào cho đúng?
Bạn không cần đầu tư một chiếc tủ rượu đắt tiền mới giữ được vang tốt. Điều quan trọng nhất là ba thứ: nhiệt độ ổn định, tránh ánh sáng trực tiếp và độ ẩm vừa phải để nút chai không bị khô co. Nhiệt độ lý tưởng cho vang đỏ thường quanh 12 đến 16 độ C, còn vang trắng nên thấp hơn một chút.
Nếu nhà bạn chỉ có vài chai, một góc tối ít dao động nhiệt như gầm tủ hay phòng kho là đủ dùng. Tủ lạnh gia đình thường quá lạnh và hay bật tắt liên tục, khiến rượu bị dao động nhiệt. Vì vậy chúng tôi không khuyến khích cất rượu lâu dài trong tủ lạnh.
Một chiếc nhiệt kế nhỏ có giá không đáng bao nhiêu. Nó giúp bạn biết chính xác chỗ cất đang ở mức nhiệt nào, thay vì phải đoán.
Mua vang ngoại ở Việt Nam cần lưu ý gì?
Hàng nhập khẩu hợp pháp về Việt Nam thường có nhãn phụ tiếng Việt, ghi rõ nhà nhập khẩu và hạn sử dụng. Đây là những dấu hiệu bạn nên ưu tiên khi chọn mua. Một hóa đơn rõ ràng cũng giúp bạn yên tâm hơn nhiều nếu sau này cần đổi trả.
Có vài tín hiệu nên cảnh giác. Thứ nhất là giá thấp bất thường so với mặt bằng chung. Thứ hai là tem hoặc nắp chai bong tróc, bị dán lại, hoặc chữ in bị mờ nhòe. Khi thấy những điểm này, bạn nên dừng lại và hỏi thêm trước khi quyết định.
Người mua làm quà biếu hay sưu tầm cần cẩn trọng hơn cả, vì hàng giả thường nhắm vào nhóm này. Thật lòng mà nói, bằng mắt thường bạn khó kiểm chứng hoàn toàn. Cách an toàn nhất vẫn là chọn đơn vị bán uy tín, có chính sách rõ ràng. Trước khi mua, bạn cũng có thể tham khảo các loại rượu vang phổ biến để hiểu rõ hơn về từng dòng.
Ngân sách bao nhiêu là hợp lý khi mới tập uống?
Câu trả lời phụ thuộc vào việc bạn mua để làm gì và uống cùng bao nhiêu người. Nếu chỉ muốn thử cho biết, bạn không cần chọn chai đắt tiền ngay từ đầu. Người mới nên chọn những chai phổ thông, dễ tìm, với mức giá vừa phải để có thể thử được nhiều loại khác nhau trong thời gian ngắn.
Sau vài lần thử như vậy, bạn sẽ dần biết mình thích phong cách nào. Ví dụ, một khách hàng từng chia sẻ với đội ngũ bên mình rằng anh ấy mất gần một tháng mới nhận ra mình thích vang trắng thơm chanh hơn vang đỏ đậm tannin. Nếu anh ấy mua ngay một chai đắt tiền từ đầu, chắc hẳn đã tốn kém mà chưa chắc đã vừa ý.
Khi cân nhắc ngân sách, bạn có thể nghĩ theo mục đích sử dụng:
- Thử nghiệm cá nhân: chọn chai phổ thông là hợp lý nhất.
- Bữa cơm gia đình: nên chọn loại vừa phải, hợp với món ăn hằng ngày.
- Quà biếu hoặc sưu tầm: ưu tiên chai có nguồn gốc rõ ràng hơn là chỉ nhìn vào giá.
Giá rượu thay đổi theo mùa và nguồn hàng, nên bạn hãy kiểm tra lại tại thời điểm mua. Chúng tôi cố tình không đưa ra một khoảng giá cố định, vì sợ bạn lấy đó làm chuẩn tuyệt đối rồi bỏ qua những lựa chọn khác phù hợp hơn.
Nhận biết khi nào vang đã mở bị hỏng
Vang đã mở mà để lâu trong điều kiện không tốt sẽ dần hỏng. Dấu hiệu thường gặp nhất là mùi giấm, màu sẫm đi bất thường hoặc xuất hiện cặn lạ. Một mẹo khá hữu ích là chuyển phần rượu còn lại sang chai nhỏ hơn. Làm vậy giảm lượng không khí tiếp xúc, nhờ đó kéo dài được thời gian giữ vị.
Tuy nhiên, không phải biểu hiện nào cũng chắc chắn do rượu hỏng. Đôi khi đó chỉ là cặn tự nhiên của vang đã ủ lâu, hoặc do vận chuyển làm xáo động lớp cặn. Khi còn phân vân, bạn hãy nếm thử một ngụm nhỏ rồi mới quyết định. Với những chai có cặn tự nhiên, đội ngũ bên mình thường khuyên rót nhẹ nhàng qua lớp vải lọc để giữ phần rượu trong.
Chọn vang hợp món ăn Việt trong bữa cơm gia đình
Nhiều người Việt ngại thử vang vì nghĩ loại đồ uống này chỉ hợp với món Tây. Thật ra, vang nhẹ kết hợp khá tốt với món hấp, gỏi cuốn và nhiều món chay, vì hương vị rượu không lấn át món ăn. Vang đỏ vừa phải lại hợp với món kho và đồ nướng hơn, đặc biệt là các món thịt có mỡ.
Khẩu vị ai cũng khác nhau, nên tốt nhất là thử trước khi mua số lượng lớn. Bạn có thể chia nhau một chai nhỏ trong bữa cơm gia đình, rồi quan sát xem ai thích kiểu nào. Cách làm này tiết kiệm hơn và đỡ lãng phí hơn nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Vang đỏ có tốt cho sức khỏe hơn vang trắng không?
Một số nghiên cứu có nhắc đến hợp chất chống oxy hóa trong vang đỏ. Tuy nhiên, chúng tôi không khẳng định đây là phương thuốc chữa bệnh. Điều quan trọng nhất vẫn là uống với lượng vừa phải và không lạm dụng.
Có cần醒 (decant) vang trước khi uống không?
Vang đỏ già đôi khi cần rót sang bình để tách cặn và cho rượu tiếp xúc nhẹ với không khí. Vang trẻ hoặc vang trắng thường không cần bước này.
Vang nổ khác champagne ở điểm nào?
Champagne là một loại vang nổ có xuất xứ từ vùng Champagne của Pháp và được ủ theo phương pháp riêng. Vang nổ là khái niệm rộng hơn, có thể đến từ nhiều vùng khác nhau trên thế giới.
Nhiệt độ uống vang đỏ và vang trắng lý tưởng là bao nhiêu?
Vang đỏ thường ngon nhất ở khoảng 16 đến 18 độ C. Vang trắng nên mát hơn, khoảng 8 đến 12 độ C. Đây là khuyến nghị chung, bạn hoàn toàn có thể điều chỉnh theo khẩu vị của mình.
Có nên mua vang theo vintage để cất giữ không?
Vintage là năm thu hoạch nho. Cất giữ lâu dài có thể thú vị, nhưng không phải chai nào cũng tăng giá hay ngon lên theo thời gian. Đừng mua chỉ vì kỳ vọng sinh lời, hãy mua vì bạn thật sự thích rượu.
Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn, bạn có thể đọc kiến thức rượu vang cơ bản trên site. Ngoài ra, nếu quan tâm đến rượu ngoại nói chung, top 5 lưu ý về kinh nghiệm thưởng thức rượu ngoại cho người mới cũng là bài đáng đọc.
