
Kiến thức rượu vang fortified là gì và khác gì vang thông thường? Đây là câu hỏi chúng tôi gặp gần như mỗi tuần ở cửa hàng. Khách đứng trước kệ, thấy hai chai cạnh nhau nhưng giá chênh khá xa và không biết nên chọn loại nào.
Có người cầm chai Sherry lên và nghĩ đó chỉ là vang đỏ đậm hơn một chút. Có người nhấp thử một ngụm Port, thấy nóng cổ rồi kết luận đây là rượu mạnh. Cả hai đều làm từ nho, nhưng cách sản xuất và cảm giác khi uống lại khác nhau khá nhiều.
Hãy hình dung một buổi tiệc khai vị. Bạn mang ra một chai vang thường, khách uống vào thấy nhạt. Ngược lại, nếu dùng fortified suốt cả bữa chính, nồng độ cao sẽ khiến người uống chóng say. Chọn đúng loại ngay từ đầu giúp buổi tiệc dễ chịu hơn.
Dòng fortified ít phổ biến trên thị trường Việt Nam hơn vang đỏ hay vang trắng. Bài viết này tổng hợp từ những buổi tư vấn thực tế, giúp bạn hiểu rõ kiến thức rượu vang fortified và tự phân biệt với vang thông thường.
Kiến thức rượu vang fortified: vì sao nhiều người nhầm lẫn
Ở cửa hàng, chúng tôi nhận thấy nhiều khách hàng nhầm lẫn giữa hai nhóm vang vì bề ngoài khá giống nhau. Hiểu đúng kiến thức rượu vang fortified sẽ giúp bạn tránh mua nhầm chai.
Chúng tôi hiểu vì sao họ nhầm. Cả hai đều làm từ nho. Tuy nhiên, cách sản xuất và cảm giác khi uống lại khác nhau. Nếu chưa nắm rõ, bạn rất dễ chọn sai chai cho đúng dịp.
Vang fortified được tạo ra bằng cách bổ sung rượu mạnh

Nói gọn, vang fortified là loại vang được thêm một lượng rượu mạnh, thường là brandy hoặc rượu cất từ nho. Việc này diễn ra trong hoặc ngay sau khi lên men. Nhờ vậy, nồng độ cồn tăng từ khoảng 11 đến 14 độ lên khoảng 17 đến 22 độ.
Men ăn đường trong nho và sinh ra cồn. Với fortified, người làm rượu chủ động đổ thêm rượu mạnh giữa chừng. Men ngừng sớm, phần đường chưa kịp chuyển hết thành cồn vẫn còn trong chai. Đó là lý do nhiều dòng fortified có vị ngọt đậm.
Trên kệ hàng nhập khẩu, bạn sẽ hay gặp những cái tên sau:
- Sherry: sản xuất tại vùng Jerez, Tây Ban Nha, ủ theo hệ thống solera. Vị trải từ khô đến ngọt tùy dòng.
- Port: quê hương ở thung lũng sông Douro, Bồ Đào Nha. Màu đỏ sẫm, vị ngọt đậm, thường thưởng thức sau bữa ăn.
- Madeira: đến từ đảo Madeira, được ủ có chủ đích ở nhiệt độ cao nên khá bền.
- Marsala: vùng Sicily của Ý, hay dùng trong nấu ăn như món tiramisu.
Một lỗi khách mới hay mắc là chỉ nhìn chữ Sherry rồi thanh toán. Sherry có nhiều mức độ: Fino khô và gắt, còn Cream Sherry ngọt lịm. Hãy hỏi người bán về độ khô hay ngọt trước khi chọn.
Nhờ lượng cồn cao, vang fortified bảo quản lâu hơn vang thường, nhất là sau khi mở nắp. Tuy vậy, không nên để mở ngoài nhiệt độ phòng quá lâu vì hương rượu sẽ dần bay đi. Nếu muốn hiểu thêm về nhóm vang có vị ngọt tương tự, bạn có thể đọc bài vang ngọt và những thông tin quan trọng cần biết. Để có cái nhìn rộng hơn về đồ uống có cồn, bạn cũng có thể tham khảo nguồn tư liệu về đồ uống có cồn.
Cầm ly lên là nhận ra vang fortified khác vang thường ở đâu

Khác biệt rõ nhất vẫn là nồng độ cồn. Fortified thường mạnh hơn khoảng 5 đến 8 độ. Chỉ một ngụm là bạn đã thấy ấm cổ rõ rệt.
Vì mạnh hơn, fortified thường chỉ rót khoảng 30 đến 60ml mỗi lần. Vang thường có độ cồn vừa phải, vị chua thanh, dễ uống suốt bữa.
Nhiệt độ cũng quan trọng. Fino hay Manzanilla nên uống lạnh như vang trắng. Còn Tawny Port hay Madeira ủ lâu năm lại hợp với nhiệt độ phòng, chỉ hơi mát là đủ. Không phải chai fortified nào cũng nên ướp lạnh.
Về giá tham khảo, vang thường thường dao động khoảng 300.000 đến 800.000 đồng một chai. Vang fortified nhập khẩu, đặc biệt là dòng ủ lâu năm, thường nhỉnh hơn, khoảng 500.000 đến 1.500.000 đồng. Mức giá này có thể thay đổi theo thời điểm và nhà phân phối, bạn nên kiểm tra thêm trước khi mua.
Nếu đang cân nhắc giữa các dòng vang cơ bản, bạn có thể tham khảo bài sự khác biệt giữa rượu vang đỏ và rượu vang trắng để nhìn rõ hơn các lựa chọn phổ biến.
Một hiểu lầm khác là nghĩ fortified càng để lâu càng ngon. Điều này chỉ đúng với chai chưa mở, được bảo quản nơi mát và tránh ánh sáng trực tiếp. Khi đã khui, nên uống trong khoảng một đến hai tháng tùy dòng.
Chọn vang fortified hay vang thường cho đúng dịp

Với tiệc khai vị hay buổi gặp gỡ ngắn trước bữa chính, fortified là lựa chọn tạo được không khí. Với bữa ăn dài nhiều món, vang thường vẫn an toàn hơn.
Với người mới bắt đầu, chúng tôi khuyên thử một chai fortified giá vừa phải trước để cảm nhận độ ngọt và độ cồn. Khi đã hiểu rõ hai dòng vang này, bạn sẽ bớt lúng túng mỗi lần đứng trước kệ rượu. Nếu muốn tìm hiểu thêm các loại vang phổ biến khác, bạn có thể xem bài kiến thức rượu vang và các loại vang phổ biến trước khi chọn mua.

